Leon van der Zanden

Door Ernest Mettes

Foto: Philip Driessen

Nijmegenaar Leon van der Zanden is een van de twee finalisten van de Nijmeegse Cabaretprijs. De 22-jarige cabaretier valt op door zijn verfrissende en onbevangen uitstraling.
Leon van der Zanden is op zijn best voor een publiek van zijn eigen leeftijd. Hoe meer er gejoeld, gejuicht en geroepen wordt, hoe openhartiger deze student vergelijkende kunstwetenschap zijn eigen wel en wee openbaart op het podium. In zijn cabaretprogramma Open Ogen, waarmee hij vrijdag 21 januari strijdt voor de Nijmeegse cabaretprijs in De Lindenberg, staan Deons eigen maar herkenbare groeistuipen - centraal. Leon is een jonge hond: hij is lief, naïef, kinderlijk enthousiast. Hij doet zijn best, stoeit, groeit en beleeft. Maar Leon worstelt ook met levensvragen. Seks, engelijes en zijn moeder. Geboren uit een Helmondse vader en een moeder uit Mauritius, vraagt Leon zich af of hij nu een echte neger is, of een nepneger.
De echte negers hebben in da house - zo zeggen negers dat -een negermama en- een negerpapa. En ik heb wel een negermama, maar daarnaast een hele whîte-man-can 't-jump-niet-basketballende-blanke papa.
Het is vooral Leons uitstraling, mimiek en presentatie die zijn programma zo leuk maakt om naar te kijken en luisteren. Hij zingt, danst en rapt zijn teksten in hoog tempo aan elkaar. Tijdens Open Ogen draalt de Nijmeegse dj Michiel van Kampen soms muziek op de achtergrond: housebeats of rustige soulfragmenten, de cabaretier past zijn tekst en bewegingen er moeiteloos op aan. "Ik heb geen kant en klare teksten in mijn hoofd. Ik improviseer en speel op mijn publiek in. Je moet als het ware samen met de zaal doorassociëren als een tekst aanslaat." Meestal praat hij in de ik-vorm, soms over hemzelf in de vorm van alter-ego's. Zoals de dansende gabber, die hij bewondert en na-doet maar toch niet wil zijn.
Van der Zanden vond het op zijn middelbare school al prachtig om in de spotlights te staan. Toen hij in Nijmegen ging studeren, volgde hij cursussen klein-kunst en theatersport. Na een speelperiode bij het gezelschap Binnenstebuiten besloot hij dat hij alleen op het podium wilde staan.
Na zijn eerste solo-optreden bij studentenvereniging Diogenes volgde al snel de deelname aan studentencabaretfestivals van Groningen, Zwolle en Maarssen. In Diogenes werd hij later vaste MC (presentator en standup-comedian) van een studentenquiz en van het Comedy Café, een twee-maandelijks open podium voor jonge cabaretiers. Inmiddels is hij gevraagd een voorronde van het Amsterdamse kleinkunstfestival te presenteren.
Geniet hij ervan in zijn eentje in de spotlights te staan? "Die volledige aandacht van het publiek. Dat ze ademloos naar je luisteren of daverend moeten lachen, dat is een overwinning, erkenning."
Is hij nooit bang om met zijn mond vol tanden te staan? "Nee, ik kan me er altijd wel uitredden. En vaak leiden onverwachte momenten juist tot een -mooiere voorstelling. Zo had ik ooit bij muziekfragmenten de-tekst: domme - neger, slimme blanke... Voordat ik verder kon gaan met: ... domme blanke, slimme neger begon iemand in de zaal te schelden dat ik discrimineerde. Ik ging gewoon verder met mijn tekst domme blanke en wees naar diezelfde jongen in het publiek. De zaal lag dubbel van het lachen, het leek net een uitgedacht onderdeel van de show."
Nee, dan had Leon het moeilijker met de voorronde van de Nijmeegse cabaretwedstrijd. "Die avond in De Lindenberg werd heel slecht bezocht. Dan sta je daar voor vijftien oudere mensen die zich achter wat koffietafeltjes genesteld hebben. Die verander je niet zomaar in een uitzinnig publiek."