Sven RatzkeNB De gegevens van deze groep worden wegens opheffing of vertrek naar elders niet meer bijgehouden. De hier vermelde adresgegevens etc. kunnen sterk verouderd zijnInformatie: Sven RatzkeEmail: inforatzke@gmx.de Website: www.sven-ratzke.de
‘Nijmegen is basis van mijn carrière’Uit de Gelderlander Online van 2 februari 2007
Grensgeval van tragedie en schoonheidUit de Gelderlander Online van 6 november 2003
Door HANS WALRAVEN Sven Ratzke met I shot the DJ: 13/11 2003 Kunsthuis 13 Velp, 22/11 Schouwburg Arnhem, 23/11 Wijnfort Lent, 20 en 21/12 2003 Lux Nijmegen.
'Al die vrouwen zouden mijn moeder kunnen zijn'Uit de Gelderlander Online van 14 april 2001
Zie ook: Recensie - 17 april 2001
NIJMEGEN - Het Duitse levenslied is op snikken na dood. Behalve in het hart van de Nederlands/Duitse chansonnier Sven Ratzke. Deutschland mein Schlagerhotel is de titel van zijn nieuwe theaterproductie.Nog altijd is de Nederlands Duitse chansonnier Sven Ratzke op zoek naar diva's, naar de levende legendes, naar de vrouwen met de onsterfbare uitstraling. 'Maar er zijn geen grote sterren meer', zo dacht hij. Totdat hij in Berlijn Hildegard Knef tegenkwam. Een bijzondere ontmoeting met de laatste der diva's. Maar hij zag ook wat er van haar geworden was: ze zat in een rolstoel, als een zombie. 'Verloederd, kapot', was ze. Het inspireerde hem tot zijn nieuwe theaterproductie: Deutschland mein Schlagerhotel: Duitsland, wat doe je toch met je sterren. Deutschland mein Schlagerhotel? 'Ik ben van Nijmegen verhuisd naar Berlijn, de stad waar ik in februari met groot succes heb opgetreden. Daar moet ik zijn, vond ik. Drie maanden heb ik aan een nieuw programma gewerkt. Maar er kwam niets uit. Pas in de laatste twee weken had ik het. Als mijnwerkers hebben we gewerkt. Op de dag van de try-out hebben we nog een lied geschreven. 'Schlagers hebben in Duitsland van de jaren dertig tot en met de jaren vijftig een grote bloei gehad. In de jaren zeventig was het afgelopen. Grote namen als Rex Gildo en Roy Black - hun glamour is weg en ze worden alleen nog maar gevraagd om winkelcentra te openen. 'Ik heb met mijn voorstellingen veel door Duitsland gereisd en ik zie het land als een groot hotel, waarvoor je moet dokken. Als je niet kunt betalen ben je weg. Duizend zangers zijn zo uit de boot gevallen en vergeten. Duitsland is een groot land, waar je sterk moet zijn, anders tel je niet meer mee en ben je voorgoed verdwenen.' Duitsland een land een land vol contrasten? 'Ja. Het is een land waar de tegenstellingen heel sterk zijn. Ik woon in Berlijn boven een Donner Kebab. De laagste klasse komt daar. Vierentwintig uur is die zaak open. De stank zit in mijn tapijt. Daar zie je het verschil tussen armoede en rijk. De Schlager is dan ook de metafoor waarmee ik dat wil aangeven, een karikatuur van mijn gevoel. Het gaat er in mijn programma niet over dat schlagers mooi zijn, maar er zijn veel grote chansonniers in die tijd geweest zoals Françoise Hardy en Hildegard Kneff. Ik heb op hun muziek eigen teksten gemaakt zoals Mein Herz ist eine Kneipe. Zangers hebben hun hart opengesteld, als een hotel, als een kroeg, waar ze het publiek naar binnen hebben gelaten om te zuipen om zich te vermaken. En nu zijn ze vergeten, ten onder gegaan aan andere muzikaal geweld. 'Ik denk wel eens: al die vrouwen zouden mijn moeder kunnen zijn. Neem Vicky Leandros. Apres Toi, was heel mooi, maar het is een bizar mens geworden, die nog steeds 25 wil zijn terwijl van haar glamour niets over is. Ik ben van een andere generatie, maar zoiets zou ook mij kunnen overkomen.' Je hebt in een film over Hildegard Knef gezongen? 'Ja. Ze had me uitgezocht om in haar film A woman and a half te zingen. Zij was een van de laatste echte diva's, een levende legende. Die zijn er bijna niet meer. Madonna misschien. Maar ik heb gezien wat er van Kneff geworden is. Uitgeleefd is ze, in die zin dat ze Duitsland heel veel gegeven heeft. Maar nu kijkt niemand meer naar haar om. Net zoals Liselotte Pulver. Een grote ster in de jaren vijftig, zestig. Zo beroemd als Romy Schneider. Ook vergeten. 'De film over Kneff ging op het Berlijns Filmfestival in première. Het was geen goede film. Het contrast was te groot tussen hoe ze vroeger was en hoe ze er nu uitziet. Via haar artistieke begeleider kregen we toestemming om een paar van haar liedjes te bewerken. Zij vond het ook goed. Het was een hele eer. We hebben drie nummers bewerkt. Een ervan zit in mijn nieuwe programma.' Het lijkt een triest programma te worden? 'Nee hoor. Er zit veel herkenning in voor een bepaalde generatie die de jaren zeventig heeft meegemaakt. Maar het ook heel anders, door mijn eigen verwerking. Er zit heel veel improvisatie in. Ik heb geen enkele tekst opgeschreven. Elke avond is het anders. Het hangt helemaal van het publiek af. Het is ook geen cabaret meer zoals mijn vorige shows. Het is tango, er zijn rocknummer, punk en alles op bizarre teksten. Zoals het nummer over de Carpenters en hun incestueuze relatie.' Sven de chansonnier dus? 'Ja, misschien ook wel schlagerzanger met een glimlach.' Deutschland mein Schlagerhotel een tussenstap? 'Ik weet niet wat ik over twee jaar ga doen. Misschien ga ik wel popmuziek maken, maar dan wel met een theatrale touch. Ik blijf altijd gevarieerd. Bij mij gaat het van A naar B en dan weer naar G. Ik zap. Net als nu: zappen in Schlagerland.' Ratzke zingt in documentaire over Hildegard KnefUit de Gelderlander van 12 mei 2000 Sven vertolkt als Jenny Duits chansonUit de Gelderlander van maandag 20 maart 2000
UTRECHT - Duitsers vinden hem een Hollander en Nederlanders een Duitser. In beide landen zoekt hij succes met zijn Duitse chansons vol eenzaamheid, melancholie en -Sehnsucht. Het mekka Berlijn ligt al aan zijn voeten. De Nijmeegse chansonnier Sven Ratzke en de zoektocht naar de hoer die liefde heet. Aan de kade ligt het schip met acht zeilen en vijftig kanonnen. Loom slaan de golven om de boeg, om daarna terug -te kruipen over de stenen van -de kade. Even maar, en dan glijden ze weer terug in hun waterbed. Het licht van de straatlantaarns betrapt de eenzaamheid en verpakt de omgeving in een naargeestige schijn. Pakhuizen, touwen, kettingen, een kroeg. De havenkroeg van Jenny. 'Ik ben de hoer aan de bar, al honderd jaar. Ik ben alles wat je vergeten was, het uitgestorven paleis, ik ben de nacht.' Ze vult haar eenzaamheid met liters zoete wijn en met kerels. Oeverloos laaft ze zich aan het bedrog van de zeelui, aan de geile liefde van de voorbijganger die alleen zijn as op het tapijt voor het bed achterlaat, aan de geheimen van de zee, aan de schepen die komen en gaan. En ze droomt van die ene echte liefde. Maar ook hij is weg, verdwenen in de eindeloosheid van de zee. Met het glas in de hand kijkt ze je aan. De kroeg is het podium van het theater. Een vleugel, muziek. In het zoeklicht staat Jenny: 'Het liefst heb ik mannen met een baard van tachtig dagen, die je platdrukken en daarna nooit meer voor je staan en zeggen: 'Ich Liebe dich'.' Ze is lang en heeft de stem van een doorleefde vrouw. Sigaret in de ene hand, glas wijn in de andere. Duitse Jenny. De ogen moe, een hand waait door het blonde haar. Ze probeert haar eenzaamheid te delen met de aandacht van de voorbijganger. Anderhalf uur zingt en praat ze, smeedt ze een vriendschap, maakt ze je deelgenoot. Tot het laatste glas: 'Na also, goodbye!' Jenny. De morgen daarna is de handdruk stevig. 'Dag.' De stem is jeugdig. De morgen als Jenny weer Sven Ratzke is. Als hij gewoon 23 jaar is en man. Alle vrouwelijke trekjes zijn achtergebleven in de kleedkamer van de theaterbar. Sven Ratzke, de jonge Nijmeegse chansonnier, die op avonden als Jenny de harten vult met liederen van Peer Raben tot Kurt Weill en vooral met eigen werk, en je meeneemt in de traditie van het Duitse chanson van de jaren twintig en dertig Na, also Goodbye, heet zijn theaterprogramma dat onlangs in het mekka van het Duitse chanson, Berlijn, in première ging. De verwende Berlijners waren enthousiast: Sven Ratzke, een creatuur van de nacht, een goddeloze engel, androgyn en mysterieus, liederen als drieminutendrama's, een 'Gesamtkunstwerk'. En ze droomden in Berlijn weer van de echte diva's Marlène Dietrich en Zarah Leander. 'Tja', zegt hij over de lovende Duitse kritieken. 'De reacties verbazen me, maar ik heb het aan mezelf te danken. Ik heb er hard genoeg voor gewerkt.' Er zit niets van arrogantie in de opmerking. Hij is zelfverzekerd. Grote theaters in Berlijn, Mannheim, Karslruhe, Düsseldorf en Zürich hebben hem geboekt. In Berlijn stonden ze twee uur na het optreden nog voor de deur te wachten op een handtekening. Hij moest eraan wennen, vooral ook omdat hij pas twee jaar bezig is. 'Ja, het is snel gegaan.' Sven dus. Geboren in Duitsland, opgegroeid in Nederland. Hij noemt zichzelf een grensgeval. Duitsers vinden hem een Hollander, en Nederlanders een Duitser. Hij combineert de Duitse hang naar melancholie met een portie Nederlandse nuchterheid. 'Ik ben ook niet op mijn mondje gevallen en zeg waar het op staat.' Daar zit ook het geheim van het succes in Duitsland en met name in Berlijn, waar de revival van het chanson boomt en in veel cafés chansons te horen zijn. 'Dan moet je niet met Brecht en Weill aankomen, want dat kennen ze al.' Dus bracht Sven Ratzke zijn zelf geschreven liederen mee en presenteerde hij een nieuwe vorm. 'De chansontraditie begint in Duitsland al bij Schubert en zijn kabbelende beekje. Pas bij Brecht en Weill wordt er in de ik-vorm gezongen: ik ben de hoer, ik heb dit meegemaakt. Ik zing in die traditie: dit is de werkelijkheid. Maar ik heb er een eigen draai aangegeven.' Hij kiest voor een mengvorm van theater en zang. Dus kruipt hij in de rol van Jenny en voert in het verlaten havencafé drieminutendrama's op. 'Het gaat om de sfeer die je oproept. Dit genre dat ik nu maak, bestaat nog niet.' De liefde van Sven ligt op het podium. Hij schreef op school diverse toneelstukken, studeerde korte tijd dramaturgie. In zijn toneelstukken liet hij diva's liederen zingen. 'Dat is het. Zo kan ik mijn eigen baas zijn. Mijn eigen verhaal vertellen en zingen.' Hij experimenteerde vorig jaar op de Parade in Den Bosch, had een première in Berlijn en staat nu aan de voordeur van Nederland. Hij had natuurlijk in de huid van een man kunnen kruipen. Maar het werd Jenny. 'Een man die lijdt, is niet om aan te horen. Kleinzielig, zegt Jenny erover. Maar als een vrouw lijdt, kan dat best onderhoudend zijn. Mannen worden van die aanstellers. Een vrouw heeft het recht om grootschalig met haar gevoelens om te gaan.' Jenny kan lijden. Vooral in de schaduw van de vele mannen die in haar bar op de kruk doorzakken. 'Ach, Männer.' Sven kreeg veel tips van vriendinnen over het gedrag van mannen en af en toe ziet hij in zijn publiek begrijpende gezichten naast rode mannenhoofden. Weer loopt er een schip de haven in. Tevergeefs wacht Jenny aan de steiger. Sven: 'De zee is een metafoor voor de verloren liefde. De zee is zo eindeloos groot. Je wacht op een schip, maar er zijn duizenden schepen onderweg. Er is ook geen definitiever afscheid. Het schip verdwijnt in die onmetelijke zee vol gevaren.' Jenny laat haar lange jas vallen en staat midden op het podium. Nog een keer kijkt ze haar mannen aan. 'Ach Männer. Fünf -mahl winken und der Kerl ist weg.' Eenzaam blijft ze achter. Het beukt op de woelige baren bij storm en bij wind. - - - - -
Het muziektheaterprogramma Na also, Goodbye is opgebouwd aan de hand van liederen van Bertolt Brecht en Kurt Weil. Het bevat wrange verhalen uit de kroegen van de bekende zeehavens uit de jaren dertig en veertig. Het zijn gezongen zo te noemen, drie-minuten-drama's van vrouwen, die bedrogen achterbleven, na een korte of langere relatie met een zeeman. Sven Ratzke kruipt in de huid van het personage 'Seeräuberjenny' uit de Dreigroschenoper.Na also, Goodbye is een co-produktie met Festival De Boulevard in Den Bosch. In augustus 1999 wordt tevens op de festivals Noorderzon (Groningen) en Armada (Nijmegen) gespeeld. Voor de tour in het voorjaar 2000 zal de voorstelling aangepast en avondvullend worden gemaakt.
Zang: Sven Ratzke Sven Ratzke vertelt een wrange levensgeschiedenisUit de Brug van 1 maart 2000
Sven Ratzke speelde o.a "Liedern von Huren und armen Mädchen" in het XOX-Theater (27.02.1999) in Kleve.
|