Papageno

NB De gegevens van deze groep worden wegens opheffing of vertrek naar elders niet meer bijgehouden. De hier vermelde adresgegevens etc. kunnen sterk verouderd zijn

Informatie: Marco van Asten tel. 024 6411095
Email: cotijne.vanasten@kpnmail.nl

Operakoor barst van de nieuwe ideeën - De Gelderlander 10-03-2006
Hoofs gebaar wordt een klap op de kont - De Gelderlander 29-10-2004
Duruflé is een stap te ver voor Papageno - De Gelderlander 19-05-2003
Nijmeegs Operagroep Papageno voert Requiem van Duruflé geënsceneerd uit - Het Gemeente Nieuws november 2002
Papageno maakt van Orphée eigentijds drama - De Gelderlander 08022002
Recensie Dido en Aeneas - De Gelderlander 02032001
Operagroep Papageno wil natte ogen bij 'Dido' - De Gelderlander feb 2001
Recensie Orfeus - De Gelderlander 20032000
Orfeus en Euricice als yup en junk in opera - De Gelderlander 17032000
Recensie Hans Heiling - De Gelderlander 27021999
Aardgeest wordt nooit een mens - De Gelderlander 18021999


2006


' Deze concerten zijn cruciaal voor de toekomst'

Operakoor barst van de nieuwe ideeën

Uit
de Gelderlander Online van 10 maart 2006

Door onze verslaggever Foto: Ger Loeffen
Het Nijmeegs Operagezel­schap Papageno presenteert in samenwerking met Viva la Musica uit Uden op 11 en 12 maart twee uitvoeringen met operafragmenten van Verdi. "Deze concerten zijn cruciaal voor de toekomst."
Afgelopen zomer keek het Nijmeegs Opera­gezelschap Papageno met stomme verba­zing naar de opkomst van het publiek tijdens de Nabuc­co-uitvoering op de Grote Markt. " Veertienhonderd mensen, die voor veel geld een kaartje ko­pen voor een middelmatige voor­stelling van een reizend Pools ge­zelschap. Dat verwacht je niet in Nijmegen, waar opera nauwe­lijks lijkt te leven." Aan het woord is voorzitter Pa­tricia Assmann. Zelf hoort ze lie­ver gedreven liefhebbers uit de regio dan die met veel poeha aangekondigde profs van elders. Assmann is bereid te knokken voor de Nijmeegse amateurope­razangers. " Het is toch te gek dat Veghel, Oss en zoveel ande­re plaatsen in het zuiden eigen operakoren hebben, terwijl nog niet zolang geleden het voortbe­staan van Papageno aan een zij­den draadje hing." In januari dit jaar sloeg Papage­no echter nieuwe wegen in. Toen begon de nieuwe dirigent Lex Wiersma. Hij stelde al snel samenwerking met het opera­koor Viva la Musica uit Uden voor. Op die manier werd het mogelijk een operagezelschap van zestig leden te recruteren. De revival komt volgens be­stuurslid Marco van Asten net op tijd. " Je merkt dat opera toch weer in de lift zit. Mensen den­ken dat het om zware muziek gaat, maar dat valt mee. Het ope­rakoor zelf barst weer van de nieuwe ideeën." Beide koren maken zich nu op voor concertante Verdi- uitvoe­ringen met pianobegeleiding in Groesbeek, Overasselt én Nijme­gen.
Op het programma staan twee grote selecties uit de rela­tief onbekende opera’s Oberto, conte di San Bonifacio en I Lombar­di.
Als solisten zijn, onder ande­ren, Thea Vermeulen-Peek, Elisa­beth van Daalen en Nick Jonk aangetrokken. De eerstgenoem­de zingt de zware rollen van Leo­nora ( in Oberto)en Giselda ( in I Lombardi).Dirigent Lex Wiersma vindt de concertmatige aanpak met na­me voor Verdi’s eerste opera Oberto, conte di San Bonifacio een uitkomst. " Dit werk heeft des­tijds zwaar te lijden gehad van de oppermachtige censuur. Die stond niet toe dat de feitelijke dramatische handeling op het toneel plaatsvond. Zo sterft de hoofdrolspeler in de coulissen.
Dat maakt Oberto als speelstuk nogal slap. De muziek daarente­gen is sterk en bevat al volop die typische energie waarmee Verdi later beroemd zou worden." Van Asten: " Deze concerten zijn cruciaal voor de toekomst. Met de Verdiconcerten willen we de band met ons publiek nader aan­halen. Een voortzetting van de samenwerking met Uden wordt niet uitgesloten."

Verdifragmenten door Nijmeegs Operagezelschap Papageno en opera­koor Viva La Musica Uden o. l. v. Lex Wiersma ( tevens pianist); 11 maart in Groesbeek ( De Mallemolen, 20.00 uur) en 12 maart in Overasselt ( Verenigings­gebouw, 15.00 uur). Herhaling: 17 mei in Nijmegen ( Lutherse kerk, 20.00 uur). Entree: 10 euro.


2004

Hoofs gebaar wordt een klap op de kont

Uit de Gelderlander Online van 29 oktober 2004

Alweer een nieuwe opera. Het Nijmeegse operagezelschap Papageno komt elk jaar met een bekende opera op de bühne. Maar deze keer brengen ze een kekke eigentijdse variatie op De bruiloft van Figaro van Mozart.

Door ANNE SALOMONS Foto: Bert Beelen
Een eigentijdse uitvoering van operagezelschap Papageno met Geen bruiloft voor Figaro? gebaseerd op Mozarts opera De bruiloft van Figaro. Hier een beeld van de kostuumrepetitie. Foto: Bert Beelen Een stille, druilerige zondag in Nijmegen. Niet bepaald een dag die je uit zou kiezen voor een feestelijke bruiloft. In dansschool Steps in Nijmegen heerst daarentegen een opgetogen, licht nerveuze stemming, want vandaag worden door Nijmegens operagezelschap Papageno de kostuumrepetities gehouden. En dat geeft een drukte van belang, vooral omdat de zangers verschillende outfits zullen dragen. Van historische achttiende eeuwse kledij tot hedendaagse maatgesneden pakken. Veel omkleden dus. En dan ook nog op het podium.
Hiervoor is regisseur Paul Offermans verantwoordelijk, want hij bewerkte de opera De bruiloft van Figaro tot een uiterst modern stuk. En in moderne stukken horen openlijke verkleedpartijen nu eenmaal thuis. Maar gelukkig, bloot hoeven ze nog net niet. Offermans koos opzettelijk voor deze moderne variant. "Ik vind het belangrijk dat het publiek zich kan inleven in het verhaal. Op deze manier hoop ik bij het publiek te laten zien dat opera ook aantrekkelijk en invoelbaar kan zijn, dat de mensen er iets van zichzelf in herkennen."
Aanvankelijk waren niet alle koorleden van Papageno enorm gecharmeerd van een aangepaste versie. "Een enkeling vond dat je niet aan het origineel mag komen."
Uiteindelijk bleken ze toch, toen de bewerking eenmaal voltooid was en de repetities in volle gang waren, allemaal ingenomen met de tragikomische bewerking dat nu de titel Geen bruiloft voor Figaro? heeft meegekregen. De originele opera bestaat voor het overgrote deel uit solistenstukken, er zitten nauwelijks koorstukken in. Daar moesten er dus meer van komen, Papageno is immers een koor. Daarom heeft Offermans leentjebuur gespeeld bij andere opera's van Mozart, waaruit hij koorstukken heeft gehaald en geïntegreerd in Geen bruiloft voor Figaro. De hele opera wordt nu door Papageno opgevoerd alsof het een generale repetitie is. De zangers staan in achttiende eeuwse kostuums op het podium te repeteren als er onderlinge ruzie uitbreekt. Er wordt geroepen dat ze er toch iets modems en eigentijds van zouden maken. Iemand verzucht: "Was Da Ponte maar hier, die zou ons kunnen helpen." Da Ponte was de librettist van de originele opera en hij kon immers ook voor zijn eigen tijd schrijven.
Dan blijkt diezelfde Da Ponte in de zaal te zitten. Hij komt het toneel op en ontfermt zich over de spelers en het stuk. Met een beamer roept hij hedendaagse filmbeelden op en vanaf dat moment speelt het stuk niet meer in de 18de maar in de 21ste eeuw. Zo wordt de graaf uit het 18de eeuwse verhaal een directeur van een modern bedrijf, de kamenierster wordt een secretaresse en een hoofs gebaar wordt gewoon een klap op de kont. De rode draad in het stuk is Da Ponte, die enthousiast is over de ongekende mogelijkheden van onze moderne tijd. Maar gaandeweg - door onder andere de rauwe beelden van televisieseries en de oorlog in Irak - komt hij tot het inzicht dat deze eeuw niet zo veel voordelen heeft. Als kind van de Verlichting had hij vooruitgang verwacht en geen perfectionering van de slechte dingen van zijn tijd. Het is de vraag of de bruiloft zo nog wel kan doorgaan. Om deze tour de force voor elkaar te krijgen en over het voetlicht te brengen, heeft operagezelschap Papageno nog maar kort en dan moet het stuk helemaal staan.
De regisseur heeft er in ieder geval alle vertrouwen in en hij hoopt straks het publiek te verleiden om naar Mozart te komen luisteren. "Ik wil laten zien wat je met die oude troep kunt doen om het aantrekkelijk en invoelbaar te maken." En dan schrikt hij van zijn kwalificatie 'oude troep'; hij vindt de opera's van Mozart natuurlijk allesbehalve troep. Het tekent echter wel zijn bevlogenheid, dus laat die bruiloft maar komen.

Operagezelschap Papageno met Geen bruiloft voor Figaro? zaterdag 30 oktober 2004, 20.00 uur, Maldensteijn, Malden, zondag 31 oktober, 14.15 uur, De Weijer, Boxmeer, zaterdag 6 november, 20.00 uur en zondag 7 november, 15.00 uur, De Lindenberg, Nijmegen Dirigent: Bart van den Goorbergh. Regie: Paul Offermans.


2003/2004

'Geen bruiloft voor Figaro?'
In de productie van Papageno voor het seizoen 2003-2004 staat de librettist Da Ponte centraal. Hij is geboren in de tijd van Vivaldi en gestorven toen Puchini leefde. Zijn grootste bekendheid kreeg hij als librettist van 3 opera's van Mozart (Le Nozze di Figaro, Don Giovanni, Cosi fan Tutte).
Onder de bezielende en enthousiaste leiding van een nieuwe dirigent, Bart van den Goorbergh, en met de Nozze di Figaro van Mozart als kader schetsen wij een beeld van het leven in de tijd van Da Ponte.


2002

Nijmeegs Operagroep Papageno voert Requiem van Duruflé geënsceneerd uit

Uit Het Gemeente Nieuws november 2002

NIJMEGEN - Operagroep Papageno is een gezellig koor met enthousiaste mensen. Dit jaar zingen ze het Requiem van Duruflé, geënsceneerd en gevat in een verhaal. Volgend jaar wordt het weer een opera. De leden zoeken nu in alle stemsoorten nog leden. Houd je niet van opera's maar wil je wel graag het Requiem van Duruflé meezingen, ook dan ben je van harte welkom.
De groep is voortgekomen uit de vroegere operaklas van de Nijmeegse Muziekschool. In de periode van 1979 tot 1990 werd, grotendeels onder leiding van de sopraan en zang­pedagoge Nelly van der Spek, een groot aantal werken uitgevoerd waar­bij zowel de koorstukken als een groot deel van de solopartijen door de leden zelf werden in gevuld. Omdat de muziekschool stopte met de operagroep werd in 1991 besloten los van de muziekschool verder te gaan. In de jaren daarna werden vele opera's opgevoerd, zoals l'Eliser d'Amore van Donizetti, Les Pecheurs de Perles van Bizet, Hans Heiling van Marschner, l'Orfeo van Monteverdi, Dido van Purcell en Orphée van Gluck. De opzet van het koor is de rollen zoveel mogelijk zelf in te vullen en als dat niet lukt, mensen van buiten aan te trekken. Verder proberen we jaarlijks vijf keer de opera uit te voeren in Nijmegen (de Lindenberg) en omgeving.
Momenteel bestaat het koor uit vijftien zangers en zangeressen en wij willen dit graag uitbreiden naar min­stens 24 koorleden om ook opera's op de planken te kunnen brengen waar meer personages in voor komen.
Dirigent is Jan Maas. Hij studeerde aan het conservatorium in Tilburg en zong zelf in het Vocaal Ensemble van het Brabants Conservatorium. Hij heeft dirigentcursussen gevolgd bij Lucas Vis. Ook heeft hij nog les gehad van Hoite Pruiksma en Martien van Woerkom.
Nu dirigeert hij bij twee koren en geeft zelf ook dirigentencursussen. Regiseur is Emily van Eck, een hele enthousiaste vrouw, die zoveel ervaring heeft in alle facetten van theater, dat we blij zijn dat ze bij ons is. Heb je interesse? Kom eens een repetitie meezingen op woensdag avond van 20.00 tot 22.30 in het Wijkcentrum De Meijhorst in Nijmegen. Inlichtingen: Leonie Raaijmakers (024) 358 06 73 of Marco van Asten (024) 641 10 95.

Papageno maakt van Orphée eigentijds drama

Uit de Gelderlander Online van 8 februari 2002

Een ongebruikelijke Orphée wordt neergezet door Operagroep Papageno uit Nijmegen. De hoofdrolspelers worden door vrouwen vertolkt, want een goede countertenor is tegenwoordig moeffijk te vinden.

Door ELLEN MOLENAAR Foto: Bert Beelen
Operagroep Papageno hield zaterdag haar eerste kledingrepetitie van Glucks 'Orphee'. Foto: Bert Beelen Operagroep Papageno heeft afgelopen zaterdag voor de eerste keer haar kledingrepetitie voor Orphée gehouden. Dat gebeurde bij dansschool Steps aan de Nijmeegse Postweg. Papageno heeft dit keer zijn zinnen gezet op de uitvoering van Glucks opera van het Grieks-mythologische verhaal over Orpheus en zijn geliefde Eurydice. Papageno volgt dit romantische drama op de voet, maar dan in een tijdloze versie. Vaste regisseur Paul Offermans, schilder van professie heeft centraal in het toneelbeeld een grafmonument geplaatst.
Het lijkt in het plaatje te passen: componist Gluck wilde in zijn werk ook meer schilder en dichter zijn dan alleen musicus. Of is dit een toevallige samenloop van omstandigheden?
Rond dit sobere decor speelt zich de tragedie af tussen een narcistische Orpheus, man noch vrouw en de verwende, wegkwijnende Eurydice.
Het koor wordt daarin bijgestaan door een projectorkest onder leiding van Jan Maas en enkele leden van een dansensemble van dansschool Steps.
Dit keer heeft het koor gekozen voor een vrouwelijke hoofdrolspeelster. In de oorspronkelijk versie wordt gebruik gemaakt van een zogeheten castraatsopraan of countertenor. "Tegenwoordig", legt Paul Offermans uit, "is deze hoge mannenstem zeer moeilijk te vinden."
Daardoor is, onbedoeld misschien, deze versie van Glucks opera, wel heel erg eigentijds: het liefdespaar bestaat uit twee dames.
Het verhaal van Orpheus gaat over de liefde tussen twee personen. Hoofdfiguur Orpheus heeft ,van de god Apollo een lier gekregen, waarop hij zulke mooie (lyrische) muziek maakt dat hij de wildste dieren kan kalmeren. Zelfs de rotsen weet hij te ontroeren. Zijn jonge vrouw Eurydice vindt plotseling de dood door een slangenbeet.
Door verdriet overmand besluit hij naar de onderwereld te gaan om zijn geliefde terug te halen.
Hades, de heerser over de doden in de onderwereld, wordt door zijn prachtige spel betoverd en staat het toe dat Orpheus zijn Eurydice weer mee terug mag nemen.
Echter onder een dramatische voorwaarde: Orpheus en zijn geliefde mogen niet achterom kijken voordat zij de onderwerld hebben verlaten.
Het verhaal kent een hartverscheurend einde.
Chr. W. Gluck (1714-1787), componist, vond het echter nodig, ook gezien de tijdgeest, om de liefde over de dood te laten triomferen en voerde op het laatst de god Amor op om het verhaal toch tot een goed einde te brengen. Daarmee zette Gluck een extreem romantische weergave neer van het smartelijke verhaal. Alle elementen van de Sturm-und-Drang romantiek zijn volop aanwezig: onvervulde liefde, verlies, afgunst, doodsverlangen, bezitsdwang en gelukzalig genot.
De hoofdrollen in Orphée worden vertolkt door Cilike Angenent (zij neemt de persoon van Orpheus. voor haar rekening en zingt alt); de sopraan Thea Cremers (de geliefde van Orpheus, Eurydice) en de sopraan Tineke Rietbergen (de god Amor).
Désiree de Wijze neemt de choreografie voor haar rekening en de muziek wordt verzorgd door het projectorkest dansensemble van dansschool Steps uit Nijmegen.

De tryout is op 17 februari 2002 in het Verenigingsgebouw van Overasselt om 15.00 uur
Op 2 maart is Papageno in 't Mozaiek in Wijchen om 20.00 uur. Zaterdag 9 maart is er een voorstelling in cultureel centrum De Lindenberg in Nijmegen eveneens om 20.00 uur. Zondag 10 maart is Papageno in Boxmeer om 15.00 uur in De Weijer en op zondag 17 maart eveneens om 15.00 uur.
Reserveren kan via telefoonnummer 024 3580673 of bij De Lindenberg 024 3273911 of De Weijer in Boxmeer 0485 - 572 136.


2001

Recensie Dido en Aeneas uit de Gelderlander Online van 2 maart 2001

Operagroep Papageno wil natte ogen bij 'Dido'

De vonk slaat over tussen de Carthaagse koningin Dido en de Trojaans held Aeneas. De Nijmeegse Operagroep Papageno stort zich in het liefdesleven van de koningin en een held.

Door EVA SCHAAP Foto: Bert Beelen
Papageno tijden een repetitie van Dido en Aeneas. Foto: Bert Beelen NIJMEGEN - Na de repetitie zijn ze kapot. Zo'n opera vergt behoorlijk wat concentratie en energie, maar de inzet en het enthousiasme zijn er niet minder om. Onder veel gezucht en ge-steun constateert een van de solisten dat het nu nog een zootje is omdat ze midden in de voorbereidingen zitten. ,,Ach, ik ben niet zenuwachtig, ik heb alleen wat stress."
Na bijna een jaar hard werken onder leiding van regisseur Paul Offermans en choreografe Désirë de Wijze zal de Nijmeegse Operagroep Papageno Dido en Aeneas van Henry Purcell (1659-1695) opvoeren.
,,Een prachtig verhaal, met een tijdloos thema", vindt Offermans. De tragische geschiedenis van een oorlogsheld en een koningin die niet mogen of kunnen toegeven aan een allesverterende liefde, blijft tot de verbeelding spreken. Toch heeft Offermans het stuk een andere wending gegeven. De proloog, die hij besloot toe te voegen, gunt ons een kijkje in het vroegere liefdesleven van Aeneas. Onder het pseudoniem Phoebus speelt Aeneas de hoofdrol in een spel van drank en escapades. Dit verleden van vluchtige passie zal hem later achtervolgen en zijn liefde voor Dido onmogelijk maken.
Wanneer hij, brandend van verlangen, avances maakt, beantwoordt Dido zijn kussen. In het tweede bedrijf begint het drama. Zijn vroegere geliefden confronteren hem niet alleen met zijn verleden maar laten hem ook geloven dat de goden anders met hem voorhebben.
Meeslepend en expressief bezingt Dido haar verdriet. verwond door de liefde voor de knappe Aeneas berooft Dido zich van het leven. Haar trots is groter dan de hartstocht.

Authentiek
Offermans en De Wijze hebben geprobeerd een opera neer te zetten die emotie losmaakt bij het publiek. Het spel van de acteurs moet zo authentiek mogelijk overkomen, maar de combinatie zingen en acteren is niet voor iedereen weggelegd. ,,Een koor dat opeens moet acteren, is verward. De kwaliteit van de zang neemt af omdat ze zich moeten concentreren op twee dingen. Sommigen groeien en anderen moet je blijven sturen", legt Offermans uit. ,,Ik wil dat de acteur opgaat in zijn rol, zich bewust is van zijn lijf, bewegingen en emoties. En daarnaast ook nog zingt. Dido en Aeneas moet het publiek raken, gezichtsspieren moeten vertrekken terwijl de ogen vochtig worden."
De Wijze heeft niet alleen de dans van het koor en de solisten voor haar rekening genomen, maar ook dansers van haar dansschool Steps laten meespelen. Ze visualiseren en versterken de inhoud van het verhaal.
,,Er moet nog erg veel gebeuren", verzucht Offermans. Maar de leden van Papageno zijn gedreven. Ze kennen het klappen van de zweep. vorig jaar hebben ze Orfeo van Monteverdi met groot succes op de planken weten te zetten, dus ook dit jaar komt het in orde, zeggen de koorleden.

Dido en Aeneas door Numeegse Operagroep Papageno wordt vier keer opgevoerd: 4 maart try-out in Maldensteijn, Malden; 10 en 11 maart in de Lindenberg, Nijmegen; 17 maart in Bronlaak, Oploo; 18 maart in De Weijer, Boxmeer. Informatie: tel. 024-3226361 (Paul Offermans). Kaarten zijn te koop aan de kassa van De Lindenberg.

Opera Dido en Aeneas in Maldensteijn

Uit de Brug Online van 1 maart 2001

MALDEN - Het Nijmeegs operagezelschap Papageno geeft zondag 4 maart de première van de jaarlijkse opera-uitvoering. De keuze is dit jaar gevallen op de zeventiende-eeuwse opera Dido en Aeneas van de Engelse componist Henry Purcell. De uitvoering wordt gegeven in Maldensteijn en begint om 20.00 uur.
De opera is gebaseerd op het oude verhaal van Vergilius. De Trojaanse held Aeneas wordt aan het einde van de Trojaanse oorlog gespaard. Hij is door de goden voorbestemd om zich, na een lange reis, te vestigen in midden-Italië. Zijn afstammelingen Romulus en Remus moeten daar de stad Rome gaan stichten.
Op zijn reis komt hij ook langs Carthago waar koningin Dido al heel jong haar echtgenoot heeft verloren en eenzaam op de troon zit. Ze heeft zichzelf het recht ontzegd nog een andere man lief te hebben. Maar dat lukt niet bij Aeneas en ze geeft toe aan zijn liefdesbetuigingen. De goden staan dat echter niet toe en via zijn reisgezelschap wordt Aeneas te verstaan gegeven dat hij verder moet naar Italie. Hij geeft toe en verlaat Carthago, daarmee zijn belofte aan Dido brekend. Voor Dido is dat onverteerbaar en ze sterft aan het einde van de opera.
Balletgroep
Het is een verhaal uit de oudheid, maar de thematiek is van alle tijden. Dat wordt dan ook in regie en decorbeeld tot uiting gebracht.
In een samenwerking van een balletgroep met choreografieën van Desiree de Wijze, een operagezelschap onder regie van Paul Offermans en een orkest van dertien snaarinstrumenten, alles onder de muzikale leiding van Jan Maas, wordt een uitgebreide versie van deze opera ten tonele gebracht. De solorollen worden gespeeld en gezongen door leden van de operagroep, aangevuld met jonge zangers die nog aan het begin van hun zangcariere staan.
Entreekaarten kunnen worden gereserveerd via tel. 024-3580673. De opera wordt op 10 en 11 maart gespeeld in de Lindenberg in Nijmegen en op 18 maart in Boxmeer.


Dido en Aeneas (Henry Purcell)
Foto uit: De Lindenberg Varia
foto uit: De Lindenberg Varia De opera wordt uitgevoerd door het Nijmeegs Operagezelschap Papageno, daarin bijgestaan door het projectorkest Aeneas en de projectballetgroep Dido. Regie en choreografie zijn in handen van Paul Offermans en Desiree de Wijze, de dirigent is Jan Maas.
De opera is gebaseerd op het oude verhaal van Vergilius. De Trojaanse held Aeneas wordt aan het einde van de Trojaanse oorlog gespaard. Hij is immers door de goden voorbestemd om, na een lange reis, zich te vestigen in midden Italië. Zijn afstammelingen Romulus en Remus moeten daar Rome gaan stichten.
Op zijn reis komt hij ook langs Carthago waar koningin Dido al heel jong haar echtgenoot heeft verloren en eenzaam op de troon zit. Ze heeft zichzelf namelijk het recht ontzegd nog een andere man lief te hebben. Maar dat lukt niet bij Aeneas en ze geeft toe aan zijn liefdesbetuigingen. De goden staan dat echter niet toe en via zijn reisgezelschap wordt Aeneas te verstaan gegeven dat hij verder moet naar Italië. Hij geeft toe en verlaat Carthago, daarmee zijn belofte aan Dido brekend. Voor Dido is dat onverteerbaar en ze sterft aan het einde van de opera.

Data: 10 en 11 maart 2001 in De Lindenberg


2000

Orfeo (Monteverdi)
Aan de voorstelling wordt meegewerkt door het projektorkest Orfeo en de dans- en expressiegroep Euridice.
Deze barokopera is een van de eerste echte opera's ooit geschreven. Regisseur Paul Offermans ensceneerde het verhaal tot een tragedie van alle tijden. Hij plaatst het verhaal in de 21e eeuw met een Orfeus als middelpunt van een decadente vriendengroep die het er goed van neemt. De onervaren Euridice komt in dit millieu terecht, maar redt het er niet ...

Data: 18 en 19 maart 2000 in de Lindenberg


Orfeus en Euricice als yup en junk in opera

Uit de Gelderlander van 17 maart 2000

Het Nijmeegse operagezelschap Papageno brengt Orfeus van Monteverdi in een bijzonder eigentijds jasje: Orfeus als yup en Euridice als junk.

Door ERNEST METTES Foto: De Gelderlander
Oreus (Gerben Houba) en Euridice(mignon Primus) temidden van de zangers van Pagageno Componist Monteverdi en tekstschrijver Striggiomaakten in 1607 de opera Orfeo naar het mythische verhaal van de geliefden Orfeus en Euridice uit de Griekse oudheid. Achteraf wordt dit stuk als de eerste moderne opera beschouwd. "Orfeo was in die tijd revolutionair omdat het de emoties van de hoofdpersoon centraal stelt", vindt regisseur Paul Offermans van Papageno. "De muziek en de teksten zijn universeel, en daarom na vier eeuwen nog altijd geliefd." Inmiddels bestaan er tientallen verschillende versies van het theaterstuk.
Het afgelopen jaar heeft het 17-koppige Nijmeegse operagezelschap alles uit de kast gehaald om een geheel eigen versie te maken van het oude spektakelstuk. Dit weekeinde voert Papageno de nieuwe Orfeus op in het Nijmeegse cultureel centrum De Lindenberg. Een opera met prachtige zang, dans, decors en kostuums, maar vooral met een bijzondere verhaallijn. Offermans: "Het uiterlijk van een popster: zo iemand noemen we in deze tijd een yup. En wat gebeurt er als zo iemand een verlegen meisje in zijn vriendenwereldje binnenhaalt? Ze snuiven heel beschaafd een lijntje coke, en dan krijgt ook Euridice haar eerste snufje." Ziedaar het actuele dramatische gegeven voor Papageno's Orfeus, dat naadbos bij de oude teksten blijkt te passen. Orfeus verklaart zijn nimf net zo bezield de liefde met zijn aria Rosa del ciel en het koor zingt minstens zo gelukzalig Vieni Imeneo. "We hebben geen noot in de muziek van Monteverdi veranderd en geen letter in het Italiaanse - libretto van Striggio. Euridice sterft volgens de tekst aan de giftige beet van een slang, maar op het toneel zie je hoe ze een overdosis drugs neemt en in een psychose raakt."
Een boodschapster (Thea Ariaans) brengt Orfeus dat slechte nieuws. Ahi, caso acerbo zingend, schrijdt de treurende vrouw dwars door het publiek naar het podium.
En verder gaat weer die wonderlijke parallel van Papageno's Orfeus met de mythische Orfeo van Monteverdi. Euridice moet naar de 'onderwereld': een afkickcentrum voor verslaafden. Orfeuslegt zich daar niet bij neer.
Hij weet de wachter van de onderwereld (de portier van de inrichting, gespeeld door Jan Bredie) te vermurwen hem binnen te laten. En de oppergod van het schimmenrijk (de directeur van het afkickcentrum) haalt hij met zijn gezang over om Euridice aan hem toe te vertrouwen. Op één voorwaarde mag Orfeus zijn lieveling meenemen. Hij mag niet omkijken: het tweetal moet de drugs vaarwel zeggen. Maar Orfeus' liefde is zo vurig dat hij geen nee kan zeggen. Euridice staat bevend op uit haar rolstoel en omarmt Orfeus. Dan pakt ze het doosje coke uit zijn borstzak. Met alle gevolgen vandien. Het koor zingt: 'Orfeus bedwong de hel en werd daarop door hartstocht overmand. Eeuwige roem is slechts hem beschoren die zichzelf overwint.'
Dirigent Gijs Lenaars nodigde de Amsterdamse tenor Gerben Houba uit voor de hoofdrol. De jonge Nijmeegse sopraan Mignon Primus speelt Euridice. Een klein orkest met authentieke instrumenten zorgt voor de muzikale begeleiding.
Kostuums en decorstukken zorgen voor een gestileerd toneelbeeld. Orfeus' vriendendub in zwarte kostuums vermaakt zich in een stilleven dat doet denken aan het schilderij 'Déjeuner sur l'herbe' van Manet. De onderwereld wordt bevolkt door zangers in witte verplegersuniformen. Ze scharen zich om een rond podium met trappen. Daar bovenop prijkt een soort kolossale toverlantaarn waarop beelden geprojecteerd worden.
Desirée de Wijze en Marlies Weijers van de Nijmeegse dansschool Steps verzorgden de choreografie voor de leden van Papageno. Een groep jonge en oudere leerlingen van deze balletschool mengt zich op het podium tussen de zangets om het theaterbeeld nog meer te verlevendigen.

Orfeus door Operagroep Papageno, zaterdag om 20.00 uur en zondag om 15.00 uur in De Lindenberg NIJMEGEN, 26 maart om 15.00 uur in De Weijer BOXMEER.
Recensie uit de Gelderlander van 20 maart 2000


1999

Aardgeest wordt nooit een mens

Uit de Gelderlander 18 februari 1999

Door Ivo Postma Foto: Bert Beelen
Foto: Bert Beelen Even buiten de stad Karlovy Vary in Bohemen staat een rots die door de plaatselijke bevolking de Heilingrots wordt genoemd. Hij herinnert aan de oeroude Boheemse legende van Hans Heiling, de koning van de onderwereld die naar de bovenwereld verhuist om daar met een mens, zijn geliefde Anna, te trouwen. De legende loopt niet goed af. Anna houdt meer van de jonge jager Konrad en trouwde met deze. De wraak van Hans Heiling bestaat hierin dat hij het pas getrouwde stel en alle bruiloftsgasten in stenen verandert.
De Nijmeegse operagroep Papageno gaat zichzelf in aardkleurige trollenkleren hullen om dit volkssprookje te doen herleven in de vorm die de componist Heinrich Marschner er in 1833 aan gaf. Hans Heiling werd een opera met felle muzikale kleuren en opwindende motieven, waar de romantiek van af druipt.
Het verschil met de barse legende is dat de opera een romantisch happy end heeft: de koningin van de onderwereld roept haar gefrustreerde zoon te elfder ure op liefde voor wraak te laten gelden. Hetgeen gebeurt.

Hans Heiling is niet de opera die dirigent en regisseur Paul Offermans zelf gekozen zouden hebben. De koorleden, niet bang voor moeilijke stukken, kozen in democratisch overleg voor dit werk en vroegen Paul Offermans, die ook L'Elisir d'amore en De Parelvissers bij hen had geregisseerd om opnieuw de regie te voeren.
Ondanks zijn bedenkingen tegen zwaar aangezette romantiek stapte Offermans erin, want hij vindt Papageno nu eenmaal een leuke club. Korte tijd later vond het koor Gijs Lenaars, die ondanks zijn jonge leeftijd (20 jaar) al een brede muzikale praktijkervaring heeft, bereid om het grote werk muzikaal gestalte te geven. Nu, een jaar later, heeft geen van beiden spijt eraan te zijn begonnen. Beiden hebben in Hans Heiling interessante mogelijkheden ontdekt. Offermans heeft zich geconcentreerd op de uitwerking van het 'prachtige dramatisch gegeven' van de aardgeest die zijn aard verloochent maar toch nooit mens zal kunnen worden. Waar het met de tekst te gortig wordt, heeft hij stukken melodrama (gesproken tekst) vervangen door stil spel. Lenaars ontdekte boeiende harmonische overgangen en een interessante verwerking van motieven. "Je hoort dat Marschner na Beethoven nieuwe paden insloeg en Wagner aankondigde."
Papageno's voorstelling van Hans Heiling laat zien wat mensen met uiteenlopende opvattingen over opera er samen van kunnen maken, als ze er allemaal hun schouders onder zetten.
Het koor heeft een behoorlijke ervaring opgebouwd in acterend zingen of zingend acteren, zo blijkt tijdens een van de laatste repetities. De groep kiest niet voor niets telkens een kooropera. Krom, kruipend en strompelend als aandoenlijke trollenwezens zetten ze hun beurtelings dreigende en doodsbange strofen krachtig neer.
Wanneer zij later ronddansende dorpelingen zijn, profiteren ze opnieuw van hun ervaring. Moeilijk is het af en toe nog bij de solisten die tijdens de niet eenvoudige ensembles een grote concentratie moeten opbrengen.
"Het probleem bij al dat bewegen op het toneel is dat de bewegingen zich niet moeten meedelen aan de muziek", zegt Gijs Lenaars. "Dat is vooral moeilijk bij het instuderen van nieuwe scènes. Wanneer de zangers eenmaal goed in hun rol zitten, gaat het ook muzikaal een stuk makkelijker."
Het toneelbeeld van Hans Heiling zal worden gecomplementeerd door danseressen van 'Steps Dance Center' in Nijmegen. Op een choreografie van Désiré de Wijze en Marlies Weijers zullen zij een ballet-intermezzo verzorgen. Ook zijn ze wat Offermans noemt 'de wervelende beweging in het koor'.

Recensie uit de Gelderlander 27 februari 1999

  • Muzikale leiding: Gijs Lenaars
  • Regie: Paul Offermans
  • Piano: Mechteld Stefanski (instudering) en Paul van Kuik
  • Speeldata: 20 en 21 februari 1999 in de Lindenberg, 27 februari Streekschouwburg Cuijk.

    Terug naar het Jaarboek menu



    Bezoekers van buiten de Homepage van het SAT: KLIK op logo
    Deze pagina is onderdeel van:
    www.sat-nijmegen.nl