Noviomagense

NB De gegevens van deze groep worden wegens opheffing of vertrek naar elders niet meer bijgehouden. De hier vermelde gegevens etc. kunnen sterk verouderd zijn

Noviomagense begon destijds met grote muziektheaterstukken als Johanna de Waanzinnige en Alva. Daarna ging het absurdistische repertoire overheersen. De laatste jaren speelde Noviomagense stukken van Albee, o.a. Droom van Amerika, Hou je van mij? en Virginia Woolf.

Informatie: Rita Binkhorst 024 3237753
Email: ritabinkhorst@hotmail.com

2008

Schrijnend familiefeestje met incest en dood

Hoezo amateurtheater? Noviomagense gaat er professioneel tegenaan.

Uit de Gelderlander Online van 20 november 2008

Door Jaap Bak Foto: Janine Scheepers
Aan de feestdis worden de meest verschrikkelijke onthullingen gedaan over de familie die eigenlijk toont dat het totaal geen familie meer is. De terloopsheid van de onthullingen geven op een dodelijke manier aan dat er iets niet deugd aan het gezin. NIJMEGEN - Het ‘feestje’ bij Noviomagense pakt anders uit. Tijdens het etentje onthult de zoon van de jarige doodleuk dat hij en zijn onlangs overleden tweelingzus Linda jarenlang zijn misbruikt door hun vader. De vader is ook verantwoordelijk voor de dood van Linda.
Eerst keert het gezelschap zich ongeloof tegen de zoon met zijn bijna terloops uitgesproken beschuldigingen. Maar als er een afscheidsbrief van Linda opduikt, dringt langzaam het verschrikkelijke besef bij de familie door. Dan keert de familie zich tegen de vader, die het feest verlaat.
Vervolgens zet men het op een zuipen en dansen. De volgende ochtend bij het ontbijt wordt er net gedaan alsof er niets is gebeurd.
"Je moet proberen om die personages vorm te geven. Tot leven te is gebaseerd op een film van de Deense cineast Thomas Vinterberg. De film Festen (1998) stond model voor de nieuwe theaterproductie van dit Nijmeegse amateurtheatergezelschap. Geen gemakkelijke kluif, want het vergt nogal wat van de spelers.
De vorige productie, Marat, dateert van twee jaar geleden. Zolang doet Noviomagense erover om een nieuwe stuk ‘persklaar’ te maken. Niet dat ze lui zijn, maar er wordt terdege over een nieuwe toneelstuk nagedacht, gesproken en uiteindelijk besloten.
"Een beslissing die we gezamenlijk nemen", zeggen Rita Brinkhorst en Jaap de Wijze. Beiden zijn al héél lang bij het amateurgezelschap, spelen met hart en ziel en zijn bereid om diep te gaan.
"Want dit is zo’n typisch relatiestuk. We hebben het eerst geanalyseerd voordat de uiteindelijke keuze werd gemaakt. Het klinkt jarenzeventigachtig, maar zo werkt dat nu eenmaal bij ons."
Het stuk moest wel geheel bewerkt worden, omdat de film meer personages kent dan Noviomagense acteurs heeft. Het gezelschap bestaat uit twee vrouwen en vier mannen plus regisseur Paul Offermans.
"Festen is vertaald in Het Feest en het is onze versie geworden van het origineel. Het verhaal is eenvoudig. Een familiefeestje ter ere van de 65e verjaardag van vader Helge Klingenfeldt. Maar het feest wekken", zeggen Rita en Jaap. " Je moet ze een identiteit geven. Niet alleen door de teksten, maar ook door de handelingen. Dat is heel belangrijk." Het stuk speelt zich voor een groot deel af aan de feestdis. "Het staat in schril contrast met Marat, waarin nogal wat heen en weer werd gesjouwd", zegt Rita. "Uiterst vermoeiend, maar wel leuk want de hoofdrolspeler Marat zat in een echt bad met water. En dan moest je niet op de eerste rij in de zaal zitten."

Het Feest

Een eigen versie van het beroemde stuk Festen.
Vader Helge viert zijn 65-ste verjaardag samen met zijn familie. Tijdens de feestrede onthult zijn zoon dat hij en zijn onlangs gestorven zus jarenlang zijn misbruikt door hun vader. Een voorstelling waarin blijkt dat niet één persoon de schuld draagt van het lijden van de anderen, maar dat ze allen slachtoffer zijn van het menselijk tekort.

spel: Rita Binkhorst, Denis Broeren, Guus Klaren, Corin Smaal, Fred Wester en Jaap de Wijze
regie: Paul Offermans

2006

Onder de titel: Marat, of De Rechtvaardige Terreur, herschreef regisseur Paul Offermans het stuk van Peter Weiss uit 1965, getiteld: De Vervolging van en de Moord op Jean Paul Marat etc. Onderwerp is de periode van de grote terreur van de Jacobijnen in de Franse Revolutie en met name de moord op de fanatieke revolutionair Marat door de even fanatieke anti-revolutionair Charlotte Corday. Dit thema wordt door de beruchte Markies De Sade verwerkt in een toneelstuk dat hij laat opvoeren door de gekken van het gesticht Charenton, waar hij ook zelf zit opgesloten vanwege zijn sadistische geschriften.
De Sade voerde toneelstukken op met de gekken van Charenton, die vanwege zijn reputatie druk bezocht werden door de Parijse burgerij van rond 1810. Dit stuk heeft hij nooit geschreven, maar het verbeeldt wel precies de visie die deze rebel had op de maatschappelijke revolutie van zijn tijd: vrijheid, gelijkheid en broederschap. Hij geloofde er geen woord van, maar hij was wel cynisch genoeg om alle argumenten voor de ideale revolutie ten tonele te voeren om ze vervolgens te ontkrachten. Vanuit 2006 gezien is de actualiteit van het fundamentalisme onmiskenbaar, maar er is een probleem.
Een maatschappij-visie verbeelden gaat prima als je met aangepaste acteurs werkt, maar gekken leven in hun eigen wereld en daardoor ontaardt het stuk van De Sade in bizarre taferelen waarin elke overeenkomst met de werkelijkheid van die tijd en van onze tijd toevallig, maar wel treffend is.

Spel: Corin Smaal, Fred Wester, Denis Broeren, Rita Binkhorst, Jaap de Wijze, Guus Klaren
Tekst en regie: Paul Offermans

2005

Onder de titel 'REGEN' schuilen drie eenakters, waarmee Noviomagense zijn vijftienjarig bestaan viert. 'Abri', 'Tent' en 'Keuken' zijn drie relatiestukken die niet uitblinken door huiselijke gezelligheid, maar figuurlijk en letterlijk in het teken staan van een zeurderige motregen.
De regisseur Paul Offermans heeft de oorspronkele titels bewerkt tot klein realistisch drama, trouw aan het repertoire van Noviomagense.

Spel: Denis Broeren en Guus Klaren (Abri),en Corin Smaal en Jaap de Wijze (Tent) en Rita Brinkhorst en Fred Wester Keuken)

Gemekker en gedonder in de tent: dát lucht op

Uit de Gelderlander Online van 14 maart 2005

Door JEROEN SCHWARTZ
In de regen hoeft niemand een nat pak te halen. Regen is de titel van de theatervoorstelling waarmee het Gelderse amateurgezelschap Noviomagense deze maand zijn vijftienjarig bestaan viert. En hoewel er tijdens het stuk in het Steigertheater geen druppel valt maar wie heel goed luistert, hoort het buiten klétteren , krijgt iedereen de volle laag. Steeds zetten verwijten en verwensingen de vriendschappen onder druk.
Regen is verdeeld in drie emotionele relatiestukken. In de eerste eenakter heeft zwaarmoedigheid de overhand. In een mistroostige abri drinkt een sombere man (een rol van Denis Broeren) zuchtend een laatste slok bier. Even lijkt het alsof een verregende potloodventer (Guus Klaren) hem vanachter besluipt, maar de mannen blijken vreemd genoeg met elkaar te hebben afgesproken.
Die ontmoeting luidt het einde van de vriendschap in, want de affaire van de mannen is ontdekt. De somberheid van de ene man verandert in gelatenheid, nadat hij zijn bekentenis heeft gedaan. De affaire was voor hem een uitvlucht: "Het leek mij leuk om iets uit te proberen met een man."
Die onverschilligheid haalt de angel uit het stuk. Guus Klaren doet op een overtuigende manier zijn best, maar zijn triestige karakter heeft te weinig overtuigingskracht om een antwoord te hebben op de harteloosheid van zijn vriend.
Iemand die zich niet uit het lood laat slaan, is Jaap de Wijze. Als Peter moet hij zijn klaagzieke echtgenote Ellen (Corine Smaal) van repliek dienen en dat gaat hem voortreffelijk af. De twee zijn veroordeeld tot een stapel onleesbare boeken in een primitieve tent onder een regenachtige hemel. Reden voor Ellen om een bespiegeling te houden over het huwelijk. Alweer, denkt Peter. "In jou zit ook geen poëzie!", krijgt hij te horen. Peter wimpelt haar daadkrachtig, maar ook routineus af. Toch lukt het 't tweetal op het campingzeiltje om de aandacht vast te houden en dat is knap.
Agnes (Rita Brinkhorst) en Johan (een wat overmatige rol van Fred Wester) zijn het langst van alle stellen bij elkaar en dat mag eigenlijk een godswonder heten. Dat vinden ze zelf ook. Hun 25ste trouwdag vieren ze aan de keukentafel, dus veel kans op een feest is er niet. Dat hoeft ook niet van Johan, die Agnes expres heeft laten verpieteren, want er valt toch niets te vieren. Waarna de opkomst en teloorgang van het huwelijk uit de doeken wordt gedaan.
De frustraties van het echtpaar zijn wat voorspelbaar, maar het gemekker lucht wel op. Als een donderende hoosbui. De gifbeker moet tot hilariteit van de toeschouwers helemaal leeg, voordat het stel gezamenlijk aan de afwas begint en de keukentafel kan dekken. Zo vermijden ze de drup. Al jarenlang. Grootste troef van Regen is, behalve de efficiënte figuratie en een aantal opvallende taalvondsten vooral de sarcastische sfeer in het tentje en de keuken. De drie mopperende stellen zijn ongezellig en soms zelfs gemeen, maar wel akelig menselijk.

Theater: Regen van Noviomagense. Tekstbewerking en regie: Paul Offermans. Gezien: zaterdagavond in Steigertheater, Nijmegen.

2003

Herinneringen

Pa en Ma Wesselman zijn in hun Volvo door een trein verpletterd en liggen in hun huis opgebaard. In de rouwkamer speelt zich tussen de broers en zussen een bizarre, nachtelijke after-diner party af met veel drank en boze herinneringen. Ze worden meegezogen naar hun ongelukkige jeugd en de familiereunie ontaard in heftige woordenwisselingen en rechtstreekse stoten onder de gordel. Maar zo was het helemaal niet bedoeld.

Spel: Rita Brinkhorst, Dennis Broeren, Guus Klaren, Corin Smaal, Fred Wester, Jaap de Wijze
Tekst en regie: Paul Offermans
Data: 28, 29 november 2003 Steigertheater, 13 december 2003 Parktheater Arnhem

2002

De dood en het Μeisje

Paula Salas is slachtoffer van marteling en verkrachting tijdens de dictatuur. Ze is getrouwd met Gerardo Escobar, een vooraanstaande advocaat. Hij krijgt de opdracht van de democratische regering om een commissie te leiden die onderzoek moet doen naar de doden en vermisten tijdens de dictatuur. Als Gerardo een arts thuis uitnodigt meent Paula in de man haar beul te herkennen. Zij wil zich op hem wreken en daarmee komt zowel de reputatie van haar man als zijn opdracht in gevaar.

Spel: Rita Binkhorst, Guus Klaren, Paul Offermans
Regie: Paul Offermans

2001

De eeuwige Hamlet

Er bestaat geen orginele Hamlet. Al in de tijd van W. Shakespeare circuleerden verschillende versies van dit beroemde koningsdrama. Sindsdien zijn er ontelbare vertalingen en bewerkingen bijgekomen. Daar is De eeuwige Hamlet er een van. Zij wijkt nogal af van de andere. Krijgshaftige figuren als Fortinbras, Rosencrantz en Guildenstern, Laertes en Osric komen er niet in voor, net zo min als sombere wachters op de transen en jolige dodengravers.
Centraal staat Hamlet. Vanuit het graf dat hij voor zich zelf graaft, beschouwt hij vol argwaan de wereld. Geobsedeerd door die ene vraag: wie vermoordde zijn vader? En hevig teleurgesteld in zijn moeder (Gertrude), die net terug van de begrafenis, die ploert van een oom (Claudius) trouwt, in zijn ogen de meest waarschijnlijke moordenaar. Speelt zijn vriend Horatio misschien een dubbelrol? Wat heefr de sluwe staatsraad Polonius in de zin? En maakt ook de geliefde Ofelia deel uit van een complot tegen hem?
De vadermoord zet in Hamlet's geest een proces in gang dat onafwendbaar leidt tot zijn ondergang. Ziek als hij is, verliest hij het kontakt met de werkelijkheid, ziet hij ook in zijn geliefden alleen maar vijanden en vervreemdt hij tenslotte van zich zelf. De eeuwige Hamlet laat de eenzaamheid zien van een verscheurde geest, die, nadat hij de anderen naar de ondergang heeft gevoerd, overblijft met de vraag naar het naakte bestaan: "Bestaan of niet bestaan, daar draait alles om.. ..De rest is zwijgen".

Spel: Rita Binkhorst, Dennis Broeren, Guus Klaren, Corin Smaal, Fred Wester, Jaap de Wijze
Bewerking en regie: Paul Offermans
Data: 5 en 6 oktober 2001 Steigertheater, 27 oktober 2001 Parktheater

2000

Op 6 en 7 oktober 2000 speelde Noviomagense Bedrog van Harold Pinter in het Steigertheater. Daarna op 11 november 2000 in het Parktheater in Arnhem. Tevens op 22 juni 2001 in het Steigertheater

Recensie: Uit de Gelderlander van 9 oktober 2000

1999

Persbericht:

De Nijmeegse toneelgroep Noviomagense speelt 'Iedereen is bang voor Virginia Woolf'. Door middel van Albee's vlijmschermpe dialogen experimenteert deze groep met toneel in het toneel. We worden meegenomen met een toneelgroep die het bekende Wie is er bang voor Virginia Woolf? op het programma heeft staan. Tijdens het repetitieweekend gaan de relaties van het toneelstuk, bijna ongemerkt, een rol spelen in de onderlinge verhoudingen. Ficite en werkelijkheid vloeien in elkaar over, zodat personages en spelers langzaam één worden.

Spel: Rita Binkhorst, Denis Broeren, Guus Klaren, Corin Smaal, Fred Wester
Data: 9 en 10 april 1999 in het Steigertheater, 23 april 1999 in het Aldenhoftheater, 30 oktober in Op de Geest (Beek)
Regie: Paul Offermans

Voorbeschouwing uit de Gelderlander van 8 april 1999

Noviomagense speelt met Albee

Door Hans Walraven
Het scheel maar één woord, maar de betekenis is radicaal ander, Een stuk van Albee spélen of spel mét een stuk van Albee. De Nijmeegse theatergroep Noviomagense heeft voor het laatste gekozen. En geeft daarmee en passant ook antwoord op de vraag: Wie is er bang voor Virginia Woolf?

Vorig jaar wilde vaste Noviomagense-regisseur Paul Offermans zich wel eens aan Edward Albees Who's afraid of Virginia Woolf wagen. Na een periode met grote historische stukken had de theatergroep al regelmatig werk van Albee op het repertoire genomen. Droom van Amerika en Hou je van mij waren daar twee succesvolle voorbeelden van. Maar Virginia Woolf stelde de groep voor een probleem. "Na het lezen van het stuk en het zien van wat anderen er van gemaakt hadden zoals de film en de theaterstukken, kwamen we al snel tot de ontdekking dat we het niet in z'n geheel wilden opvoeren. De originele versie duurt niet alleen heel er lang, hij is ook langdradig. Een integrale opvoering van Virginia Woolf kun je, vind ik, het publiek anno 1999 niet meer aandoen."
Vrij ongeremd begonnen regisseur en spelers de minst essentië delen uit Albees tekst te schrappen. Een methode die toch niet goed bleek te werken, aldus Offermans. Maar al spelend met tekst en thema diende zich een andere, en veel interessantere optie aan, aldus Paul Offermans. Namelijk het productieproces van Who's afraid of Virginia Woolf als uitgangspunt voor het theaterstuk nemen. "Een stuk in een stuk, zogezegd."
De intrige ontstond bijna spelenderwijs. Een aantal toneelspelers trekt zich voor een repetitie-weekeinde terug om Virginia Woolf te gaan instuderen. Niet ongebruikelijk, maar waar niemand rekening mee heeft gehouden, is dat haast ongemerkt de relaties die op de planken bestaan, een rol gaan spelen in de onderlinge verhoudingen buiten het toneel. Fictie en werkelijkheid vloeien in elkaar over, zodat personages en spelers bijna één worden.
Paul Offermans schreef met instandhouding van een groot aantal van Albees dialogen, de definitieve toneeltekst. "Ik heb er veel plezier in gehad, maar het is natuurlijk ook eng om in teksten te concurreren met Albee - zijn dialogen zijn vaak onovertroffen. In mijn bijdragen staat het spel dus meer op de voorgrond."
Toch heeft hij zich van begin tot eind door Albee laten inspireren. Aan de thematiek heeft hij niets verander. "Wel ben ik zo brutaal geweest Albee in de titel te verbeteren. Ik heb het Iedereen is bang voor Virginia Woolf genoemd, en dat is volgens mij precies wat er bedoeld wordt."
Virginia Woolf gaat over illusies, met name over valse illusies, zegt Offermans. "Alle personages lijken hun relaties alleen in stand te kunnen houden door illusies te koesteren. Ook in ons stuk draait het daarom. Iedere speler heeft zijn eigen verwachtingen, die hem of haar gaandeweg worden afgenomen. Maar kunnen ze daarmee leven, is de vraag."
Offermans heeft één extra rol aan het drama toegevoegd. Die van regisseur, een personage dat in de loop van het stuk erg belangrijk blijkt te worden. ook hier komen realiteit en fantasie dicht bij elkaar. "Want", lacht Paul Offermans, "ik kan niet helemaal ontkennen dat die regisseur enigszins op mij is gebaseerd.

Verslag van de voorstelling door Rob Hoozemans

Terug naar het Jaarboek menu

Deze pagina is onderdeel van:
www.sat-nijmegen.nl