Living Sculptures

Nijmeegse Rembrandt hit in China

Rembrandt van Rijn als living statue tot leven gewekt in China.

Door Frank Antonie van Alphen

Foto: Robbert Koekoek

NIJMEGEN – Robbert Koekoek, saxofonist van de Nijmeegse band Piepschuim, werkte als living statue, levend standbeeld al in de Benelux. Toen kwam China.
"Het Nederlands consulaat vroeg in 2006 of het bedrijf Living Sculptures een standbeeld wilde afvaardigen naar Chengdu; een 'kleine stad' met vijf miljoen inwoners, net achter de Himalaya. Het ging om een culturele uitwisseling tussen de Europese Unie en het land met de snelst groeiende economie van Oost-Azië. Chengdu is van oudsher een arme stad die nu, door de ontwikkeling van de industrie, booming is. Daar moest dus een Europese handelsmissie heen. Mét een cultureel programma, want cultuur verbroedert. Ik werd als Rembrandt geboekt."
Het idee om de schilder als living statue te spelen, was afkomstig van Eveline Beuman, eigenaresse van Living Sculptures. "Het was haar idee, haar pak, haar grime."
Rembrandt, het boegbeeld van de Nederlandse schilderkunst, maakte als levend standbeeld zijn entree in China. "Daar stond ik dan, op dat grote plein van Chengdu, op een sokkeltje van 35 centimeter hoog. Er was geen podium. Ik stond in een nieuw gedeelte van de stad, omringd door grote, hoge gebouwen."
Tussen koud beton een levend standbeeld spelen is een hele opgave. "De eerste dag had ik direct al rijen dik mensen om me heen. Het leek erop dat ik onder de voet zou worden gelopen. Want Chinezen zijn van nature nieuwsgierig en kinderlijk onbevangen. Veel mensen dachten eerst dat ik een robot was. Er werd een lint gespannen met twee vrijwilligers erbij om nieuwsgierigen op afstand te houden."
In China loop je niet door een afzetting heen, hoe fluweel symbolisch deze ook mag zijn. "Toch werkte op een gegeven moment ook dat niet meer en kreeg ik er twee politieagenten bij. Die escorteerden mij tijdens pauzes ook het plein af. De fototoestellen flitsten en de televisiecamera's draaiden. Het was echt absurd, overweldigend en een groot succes. Per dag kwamen er 30.000 mensen kijken. Ik sta met iedereen op de foto. En dan te bedenken dat mensen geen idee hadden wie ik was; wie Rembrandt van Rijn is."
Koekoek verscheen op de staatstelevisie, in het nieuws. Vorig jaar ging hij terug. Voor een klus in Beijing in verband met 35 jaar culturele betrekkingen tussen China en Nederland. Als hij komend jaar een uitnodiging krijgt, is hij weer van de partij. "In augustus tijdens de Olympische Spelen, dat lijkt me wel wat."

Nieuwe kunstvorm van het publiek

Je ziet ze overal: levende standbeelden. Nu verschijnt er eindelijk ook een Nederlandstalig boek over. Tijdens het NK Living Statues dit weekeinde in Arnhem is hét te koop.

Door MARTIN HERMENS
ARNHEM/NIJMEGEN • Marga van den Heuvel en Eveline Beuman uit Nijmegen houden hun boek voor het eerst in de hand. Vers van de pers, dus net op tijd klaar om het dit weekeinde tijdens het NK Living Statues in Arnhem aan de man de brengen: het allereerste Nederlandstalige boek over levende standbeelden. Leve de beelden! is een dikke pil geworden: 260 pagina's vol foto's, anekdotes en een hoop informatie over mensen die als standbeeld op festivals of langs de kant van de weg staan.
Beide schrijfsters hebben hun sporen op het gebied van levende standbeelden ruimschoots verdiend. Van den Heuvel zette in 1995 haar eerste stappen in die richting, Beuman was een jaar eerder al actief en schopte het zelfs tot nationaal kampioen. Zij kwam ook met het idee voor het boek op de proppen.
„Er is veel over levende standbeelden te vertellen", legt ze uit. "Zeker nu het zo'n hype in Nederland is, heeft iedereen daar vragen over. Dus is het nodig om eens wat dingen daarover op papier te zetten. Een workshop-gedeelte loopt als rode draad door het boek. We geven tips over wat je wel en niet moet doen, vertellen een stukje geschiedenis en ook iets over wat er zich in Nederland op dat gebied allemaal afspeelt."
Dat betekent niet dat het boek een soort van snelcursus 'Hoe word ik een levend standbeeld' is. "We kunnen mensen niet aan het handje nemen", benadrukt Van den Heuvel. "Mensen die dit willen doen, moeten hun eigen weg zien te vinden. Er bestaan geen kant-en-klare recepten voor hoe je een levend standbeeld wordt."
De living statues hebben de laatste jaren een grote vlucht genomen.
"Onder meer omdat amateurs bij wedstrijden de kans krijgen om mee te doen. Daardoor is het een kunstvorm van het volk geworden. Het zijn niet langer alleen acteurs en dansers die zich ermee bezighouden. Het is een vorm van straattheater die past bij deze tijd: heel toegankelijk voor zowel publiek als artiest. Je gaat op een sokkeltje staan en, of het mooi is of niet, je hebt al iets van theater."
Toch is het werk als levend standbeeld lastiger dan menigeen denkt. Beuman: "Het gaat om een combinatie van stilstaan, timing, omgaan met het publiek en bewegen. Vooral bij de amateurs zou er meer aandacht aan de kostuums besteed mogen worden. Het moet tenslotte ergens op lijken dat herkenbaar is."
Van den Heuvel vult haar aan. "Het is geen gemakkelijke manier om geld te verdienen. Wat je uitbeeldt, moet echt jouw ding zijn. Bij veel levende standbeelden betwijfel ik of dat het geval is. Het is een vak dat je moet ontwikkelen. Anders levert het alleen maar frustraties op."

Het boek Leve de beelden! kost € 30 en is komend weekeinde te koop in een kraampje op het Kerkplein in Arnhem. Daarna te bestellen via www.livingsculptures.com

Terug naar het Jaarboek menu

Deze pagina is onderdeel van:
www.sat-nijmegen.nl